Wat is ACT?

ACT (Acceptance and Commitment Therapy) is een levenshouding waardoor je psychologische flexibiliteit ontwikkelt. Het levert een arsenaal aan vaardigheden die getraind kunnen worden. ACT is een kwestie van doen, zowel door de mediator als de partijen.

 

ACT is een nieuwe vorm van gedragstherapie die je kan helpen om op een handige manier om te gaan met je problemen, zodat je niet steeds vastloopt en je zo bezig kunt  gaan met wat je echt belangrijk in je leven.

 

 

ACT bestaat uit twee kernonderdelen; Acceptance and Commitment. Bij het Acceptance-onderdeel leer je op een handige manier omgaan met je persoonlijke obstakels. Je leert hier ruimte maken voor vervelende gevoelens, afstand nemen van moeilijke gedachten, op een andere manier naar jezelf kijken en tenslotte je aandacht richten op het hier en nu. Met deze vaardigheden zul je merken dat dat je niet meer zo snel vastloopt in je obstakels. Het Commitment-onderdeel richt zich op het weer opnieuw gaan investeren in  jezelf. Je begint met stilstaan bij wat je echt belangrijk vindt in het leven, waarna je weer concreet gaat investeren in de dingen die er echt toe doen. Deze twee kernonderdelen samen zorgen ervoor dat je persoonlijke verkracht ontwikkelt, waardoor je je niet laat tegen houden door obstakels om de dingen te doen die jij belangrijk vindt. 

 

ACT heeft als uitgangspunt dat onprettige gevoelens en gedachtes bij het leven horen en inherent zijn aan de menselijke aard.

 

Het leven is niet een aaneenschakeling van alleen maar mooie momenten en gelukkige gevoelens. Ieder leven houdt ook tegenslag en verdriet in. Mensen zijn nu eenmaal niet altijd vrolijk en optimistisch. Ook angst, onzekerheid en onrust houden ons soms in de greep. ACT helpt op een accepterende manier om te gaan met die gevoelens. Dat is meteen het verschil tussen ACT en de cognitieve gedragstherapieën (CGT).

Wat is ACT niet?

De cognitieve gedragstherapieën proberen de gevoelens en gedachten te veranderen. Positief denken is hiervan een mooi voorbeeld. ACT gaat er vanuit dat dit op de lange termijn niet mogelijk is en zet in op de relatie die mensen hebben met hun gevoelens en gedachten. ACT probeert ontspanning te brengen in de band die mensen met hun hoofd en hun hart hebben. Door deze houding krijgen gevoelens en gedachten minder invloed op het welzijn van mensen. Mensen komen van de automatische piloot weer terecht in hun echte leven. Mindfulness en zicht op waarden helpen hierbij. 

De zes fundamenten van ACT

De psychologische flexibiliteit van ACT bestaat uit zes fundamenten. Wij hebben ze onderverdeeld in drie delen. Voelen, denken en doen. Alle delen van ACT hangen samen en dienen uiteindelijk gecombineerd te worden toegepast. 

Voelen

In het deel voelen komen de onderdelen acceptatie en mindfulness aan de orde. Acceptatie van gevoelens en gedachten zoals ze zijn. Zonder te willen vermijden of controleren. Zonder hiermee te gaan strijden. Mindfulness helpt hierbij. Mindfulness betekent goed voelen (in plaats van je goed voelen). Acceptatie is het moeilijkste deel van ACT in Scheiden. Scheiden is niet leuk. Het is pijnlijk, zwaar, verdrietig en zorgelijk. Het echt ervaren zonder te verdoven, vermijden of je zelf af te leiden is een uitdaging. Gelukkig bieden de andere elementen van ACT hulp. 

Denken

Denken gaat over het loskomen van je gedachten. In ACT wordt dit defusie genoemd. Gedachten komen en gaan. Sommige zijn nuttig en helpen je te analyseren en plannen. Andere gedachten zijn minder handig en soms ontwrichtend. ACT leert om gedachten wat minder serieus te nemen. Je gedachten bepalen niet wat je doet, dat doe jij zelf. Daarmee komen we op het volgende fundament. Het zelf. We proberen te ontrafelen wat het zelf is en niet is. Scheiden leidt tot een schijnbaar onuitputtelijke bron van gedachten. Over het verleden (hoe kon het zover komen?) over het heden (hoe moet het nu met …..?) en over de toekomst (waar ga ik wonen? Enzovoorts). ACT helpt mensen om uit hun hoofd te komen. Ook biedt het technieken om het echte zelf te herontdekken. In scheidingszaken hebben mensen vaak last van de rolverwarring. Wie zijn ze nog nu ze niet meer de man of vrouw van zijn. Hoe vullen ze de tijd wanneer de kinderen een deel van de week bij de andere ouder zijn. Wie zijn ze nog onder hun rol van vader of moeder? 

Doen

Doen is het deel van actie. Waardengerichte actie om precies te zijn. Deze fundamenten of zuilen zijn in ACT onmisbaar. Wat zijn waarden? Wat is het verschil tussen waarden en doelen? Hier geven we tools om de scheidende partijen te komen tot een actie gericht op hun waarden. Dit deel van ACT draagt echt bij aan het vormgeven van het leven tijdens en na de scheiding op een waardevolle manier. Zicht op waarden en de nodige actie om naar deze waarden te leven helpt mensen in scheiding om leed voor zichzelf en de kinderen te voorkomen.